Gezonder, eerlijker en duurzamer voedsel. Noodzaak én kans.
Vers en gezond eten zou voor iedereen betaalbaar moeten zijn. We willen minder voedsel verspillen en korte lijnen tussen producent en consument. Daarvoor zijn veranderingen nodig in de manier waarop we ons voedsel produceren en consumeren. Die zijn in Groningen in volle gang.
Hier gebeurt het al
Projecten en initiatieven
In Groningen zetten bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties nu al hun schouders onder de voedseltransitie. Deze initiatieven laten zien dat Groningen al begonnen is.
Keuken FC Groningen steeds lokaler
Waar de kaart bij FC Groningen tot voor kort vooral landelijke merken telde, koos de club sinds 2022 voor de regio: mosterd van Marne, koek van Knol's, eierballen van Uildriks en zuivel van Zandster. Niet alles kan lokaal. Bananen groeien hier bijvoorbeeld niet, daarom worden die vervangen door ander fruit uit de regio. Mensen die ernaar vragen begrijpen het en zijn enthousiast over de keuze. Bier en patat zijn nog niet lokaal: de aantallen op wedstrijddagen zijn te groot voor lokale brouwers en telers, dus blijven dat voorlopig landelijke producten. Zo groeit FC Groningen naar 90-95 procent lokaal.
Stichting Groninger Voedseltuinen
Stichting Groninger Voedseltuinen helpt tuinders, gemeenten en inwoners om in hun wijk, dorp of stad een voedseltuin te realiseren. Zo maken we samen lokaal geproduceerde groente en fruit vanzelfsprekend en bereikbaar voor iedere Groninger. Je kunt lid worden van een voedseltuin bij jou in de buurt en zelf oogsten of producten uit de tuin ophalen. Bij veel voedseltuinen kun je ook vrijwilliger worden en meehelpen op de tuin. Wil je zelf als ondernemer een voedseltuin beginnen? Stichting Groninger Voedseltuinen helpt met kennis en expertise, door middel van de 1-jarige opleiding tot regeneratief tuinder en kennis-evenementen. Ook lopen er verschillende projecten waarmee ze een startsubsidie kunnen leveren.
Wilde Wadoesters
Wilde Wadoesters worden met de hand geraapt. Zo blijven de banken intact en wordt het ecosysteem minimaal belast. De oesters dragen het Waddengoud-keurmerk: gevist van wilde oesterbanken en verwerkt volgens strikte criteria. Deze manier van vissen is erkend als Slow Food Presidium. Dit betekent dat het onderdeel is van het te beschermen UNESCO Werelderfgoed Waddenzee. De oesters worden verwerkt bij 't Ailand in Lauwersoog. Daar kun je de oesters eten, kopen of meedoen met een excursie of workshop. De oesters zijn ook te koop bij Palingrokerij Postma in Zoutkamp, bij Viskraam Poseidon in de stad en ze staan op verschillende menukaarten in de provincie.
Leren en innoveren
In Groningen investeren we volop in innovaties en digitalisering en stimuleren we samenwerking tussen bedrijven, start-ups en kennisinstellingen. Kennisdeling is daarbij belangrijk. Dit versterkt het ecosysteem rondom voedsel in de regio.
Stichting Smaakboerderij
Stichting Smaakboerderij werkt aan de ontwikkeling en verduurzaming van de landbouw, met focus op smaakvolle en voedzame gewassen op kleigrond. Zij legt proefvelden aan, doet praktijk- en wetenschappelijk onderzoek naar rassen en teeltmethoden, en vermeerdert gewassen die passen op klei. Deze kennis vertaalt de stichting naar lespakketten en onderwijs, samen met onderwijs- en onderzoekspartners, en draagt zij over aan derden. Ook ontwikkelt zij, samen met passende partners, nieuwe en bestaande producten op basis van deze akker- en groentegewassen. Daarvoor richt zij boerderij Boerderij Nieuw Udengast in Bellingwolde in als proef-, onderzoeks- en educatieboerderij.
BioWerk: het kennisplatform achter de biologische boeren
Aan de Groningse Waddenkust groeit een stevige, biologische landbouwsector. Stichting BioWerk brengt de mensen daarachter bij elkaar. Sinds 2017 is BioWerk het kennis- en samenwerkingsplatform voor biologische akkerbouw tussen Den Helder en Delfzijl, ontstaan vanuit boerenvereniging Biowad. BioWerk ontwikkelt en deelt kennis, stimuleert innovatie en zet projecten op met ondernemers, onderwijs, onderzoek en overheid. Zo werkt het platform nauw samen met Groningse boeren, onderzoekers, Bioacademy en het Louis Bolk Instituut. Het resultaat: een groeiend netwerk waarin praktijkkennis, wetenschap en ondernemerschap elkaar versterken. Zo brengen ze de biologische landbouw in Groningen steeds verder.
Verbinden en ondersteunen
De voedseltransitie vraagt om verbinding. In Groningen zijn organisaties die ondernemers, overheden en maatschappelijke partijen bij elkaar brengen en helpen.
Stichting Natuur en Milieufederatie Groningen
Stichting Natuur en Milieufederatie Groningen is een samenwerkingsverband van meer dan 40 natuur- en milieuorganisaties in de provincie Groningen. Ze zetten zich in voor een biodivers, klimaatbestendig en circulair Groningen, nu en in de toekomst. Om dat te bereiken verbinden ze inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en overheden met elkaar. Ook reiken ze innovatieve oplossingen aan en oefenen vanuit de inhoud invloed uit op de maatschappelijke ontwikkelingen. Op hun site staan plekken waar je boodschappen uit de buurt kunt doen zoals streekproductenmarkten, het platform van de Streekboer, moestuinprojecten en zelfoogststuinen.
LTO Noord
LTO Noord is een ondernemersvereniging van ongeveer 22.000 boeren en tuinders in de negen noordelijke provincies. Die vertegenwoordigen ze via lobby op lokaal, regionaal, landelijk en internationaal niveau. LTO Noord zoekt verbinding en draagvlak tussen ondernemers, overheid, samenleving, ketenpartijen en maatschappelijke organisaties. Hun doel is een duurzame agrarische sector met gezond voedsel en verantwoorde producten voor iedereen. Als lid van LTO Noord kun je meepraten, meedenken en beslissen via commissies, besturen en studiegroepen.
Ondernemen in de voedseltransitie
Van biologische boerderij tot een voedselbos: deze voorbeelden laten zien dat duurzaam voedsel en een gezond bedrijf elkaar versterken.
Landgoud
Landgoud in Kloosterburen is een boerderij aan de Groninger waddenkust. Ze hebben 50 hectare akkerbouwgrond. Sinds 2002 zijn ze overgestapt op de biologische teelt waardoor bedrijfsvergroting in oppervlakte minder noodzakelijk is geworden. Ze verbouwen spelt, mosterd, hop, baktarwe en witte aalbessen.
Oogstwold
Oogstwold is een voedselbos in Oostwold. Hun missie is om duurzaamheid, gastronomie, educatie en recreatie samen te brengen. Ze organiseren regelmatig rondleidingen en workshops in combinatie met een lunch of diner. Je kunt er ook overnachten in een vakantiewoning. In 2027 willen ze er ook een restaurant openen.
Lees hoe het is om bij aardappelzetmeelconcern Royal Avebe te werken
In Groningen vindt Mel Tüzün bij Avebe een uitlaatklep voor haar ambitie, maar ook rust
Van miljoenenstad Istanbul naar de stad Groningen. Dat is een aardige overgang. Meleknur (Mel) Tüzün (37) ruilde haar geboorteplaats in om dichterbij het aardappelzetmeelconcern Royal Avebe te gaan wonen. En dat bevalt haar uitstekend: “Het is een geweldige stad om te wonen.”