Navigatie overslaan
Voedseltransitie

Gezonder, eerlijker en duurzamer voedsel. Noodzaak én kans.

Vers en gezond eten zou voor iedereen betaalbaar moeten zijn. We willen minder voedsel verspillen en korte lijnen tussen producent en consument. Daarvoor zijn veranderingen nodig in de manier waarop we ons voedsel produceren en consumeren. Die zijn in Groningen in volle gang.

Een biet in de grond

Hier gebeurt het al

Projecten en initiatieven

In Groningen zetten bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties nu al hun schouders onder de voedseltransitie. Deze initiatieven laten zien dat Groningen al begonnen is. 

Brood­je Grunn

Broodje Grunn is het officieële streekbroodje van Groningen. Van graan tot beleg, alles van het Broodje Grunn komt uit de buurt: brood van Luuk's Brood, kaas van Kleikracht, groenten van Goud Gewas en Van Koolen, meel van Mulder Pot, zout van Novasal, geserveerd via De Broodjeszaak. Zo laat Broodje Grunn zien hoe een korte keten boeren, bakkers en makers verbindt tot een eerlijk, duurzaam voedselsysteem. Van Groningse grond, door Groningse handen, voor op jouw bord. Het regionale broodje is bedacht door BBENG, samen met Hanze, Noorderpoort, Gemeente Groningen, Marketing Groningen en lokale ondernemers. 

Broodje Grunn
Broodje Grunn Foto BBENG

Keu­ken FC Gro­nin­gen steeds lokaler

Waar de kaart bij FC Groningen tot voor kort vooral landelijke merken telde, koos de club sinds 2022 voor de regio: mosterd van Marne, koek van Knol's, eierballen van Uildriks en zuivel van Zandster. Niet alles kan lokaal. Bananen groeien hier bijvoorbeeld niet, daarom worden die vervangen door ander fruit uit de regio. Mensen die ernaar vragen begrijpen het en zijn enthousiast over de keuze. Bier en patat zijn nog niet lokaal: de aantallen op wedstrijddagen zijn te groot voor lokale brouwers en telers, dus blijven dat voorlopig landelijke producten. Zo groeit FC Groningen naar 90-95 procent lokaal.

Stich­ting Gro­nin­ger Voedseltuinen

Stichting Groninger Voedseltuinen helpt tuinders, gemeenten en inwoners om in hun wijk, dorp of stad een voedseltuin te realiseren. Zo maken we samen lokaal geproduceerde groente en fruit vanzelfsprekend en bereikbaar voor iedere Groninger. Je kunt lid worden van een voedseltuin bij jou in de buurt en zelf oogsten of producten uit de tuin ophalen. Bij veel voedseltuinen kun je ook vrijwilliger worden en meehelpen op de tuin. Wil je zelf als ondernemer een voedseltuin beginnen? Stichting Groninger Voedseltuinen helpt met kennis en expertise, door middel van de 1-jarige opleiding tot regeneratief tuinder en kennis-evenementen. Ook lopen er verschillende projecten waarmee ze een startsubsidie kunnen leveren.

Eikemaheert
Biologisch landbouwbedrijf Eikemaheert Foto: Stella Dekker

Wil­de Wadoesters

Wilde Wadoesters worden met de hand geraapt. Zo blijven de banken intact en wordt het ecosysteem minimaal belast. De oesters dragen het Waddengoud-keurmerk: gevist van wilde oesterbanken en verwerkt volgens strikte criteria. Deze manier van vissen is erkend als Slow Food Presidium. Dit betekent dat het onderdeel is van het te beschermen UNESCO Werelderfgoed Waddenzee. De oesters worden verwerkt bij 't Ailand in Lauwersoog. Daar kun je de oesters eten, kopen of meedoen met een excursie of workshop. De oesters zijn ook te koop bij Palingrokerij Postma in Zoutkamp, bij Viskraam Poseidon in de stad en ze staan op verschillende menukaarten in de provincie.

Wilde Wad Oesters fotograaf Stella Dekker

Leren en innoveren

In Groningen investeren we volop in innovaties en digitalisering en stimuleren we samenwerking tussen bedrijven, start-ups en kennisinstellingen. Kennisdeling is daarbij belangrijk. Dit versterkt het ecosysteem rondom voedsel in de regio.

Bio­Werk: het ken­nis­plat­form ach­ter de bio­lo­gi­sche boeren

Aan de Groningse Waddenkust groeit een stevige, biologische landbouwsector. Stichting BioWerk brengt de mensen daarachter bij elkaar. Sinds 2017 is BioWerk het kennis- en samenwerkingsplatform voor biologische akkerbouw tussen Den Helder en Delfzijl, ontstaan vanuit boerenvereniging Biowad. BioWerk ontwikkelt en deelt kennis, stimuleert innovatie en zet projecten op met ondernemers, onderwijs, onderzoek en overheid. Zo werkt het platform nauw samen met Groningse boeren, onderzoekers, Bioacademy en het Louis Bolk Instituut. Het resultaat: een groeiend netwerk waarin praktijkkennis, wetenschap en ondernemerschap elkaar versterken. Zo brengen ze de biologische landbouw in Groningen steeds verder.

Boer­de­rij Nieuw Uden­gast in Bellingwolde

Boerderij Nieuw Udengast in Bellingwolde is een proef-, onderzoeks- en educatieboerderij waar kennis, smaak en innovatie samenkomen. Boeren, onderzoekers, studenten en ondernemers werken er samen aan de landbouw van morgen.

Verbinden en ondersteunen

Uien in de grond
Uien in de grond Foto: Julia Odenkirchen

De voedseltransitie vraagt om verbinding. In Groningen zijn organisaties die ondernemers, overheden en maatschappelijke partijen bij elkaar brengen en helpen.

Oogst van Groningen

Oogst van Groningen helpt ondernemers om regionale voedselketens te versterken. Van eerste idee tot concrete uitvoering en opschaling. Ze verbinden partijen, ontsluiten kennis en begeleiden subsidieaanvragen. Doel is zorgen dat een plan echt van de grond komt, mét de juiste middelen en partners. Oogst van Groningen is een onafhankelijke stichting, ontstaan vanuit het Toukomst-programma van Nationaal Programma Groningen. Hun begeleiding is kosteloos.

Graan
Graan Foto: Julia Odenkirchen

Stich­ting Natuur en Mili­eu­fe­de­ra­tie Groningen

Stichting Natuur en Milieufederatie Groningen is een samenwerkingsverband van meer dan 40 natuur- en milieuorganisaties in de provincie Groningen. Ze zetten zich in voor een biodivers, klimaatbestendig en circulair Groningen, nu en in de toekomst. Om dat te bereiken verbinden ze inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en overheden met elkaar. Ook reiken ze innovatieve oplossingen aan en oefenen vanuit de inhoud invloed uit op de maatschappelijke ontwikkelingen. Op hun site staan plekken waar je boodschappen uit de buurt kunt doen zoals streekproductenmarkten, het platform van de Streekboer, moestuinprojecten en zelfoogststuinen.

LTO Noord

LTO Noord is een ondernemersvereniging van ongeveer 22.000 boeren en tuinders in de negen noordelijke provincies. Die vertegenwoordigen ze via lobby op lokaal, regionaal, landelijk en internationaal niveau. LTO Noord zoekt verbinding en draagvlak tussen ondernemers, overheid, samenleving, ketenpartijen en maatschappelijke organisaties. Hun doel is een duurzame agrarische sector met gezond voedsel en verantwoorde producten voor iedereen. Als lid van LTO Noord kun je meepraten, meedenken en beslissen via commissies, besturen en studiegroepen.

Fas­ci­na­ting: bou­wen aan een gezond en duur­zaam voedselsysteem

Fascinating staat voor Food Agro Sustainable Circular Nature Technology in Groningen. Zij werken vanuit Groningen aan een duurzaam agrofoodsysteem in balans met mens, natuur en bodem. Ze focussen zich op kernthema's: gezonde voeding, duurzame teelt, duurzame verwerking, productontwikkeling en waardeketen. Daarvoor verbindt Fascinating kennis, technologie en partnerschappen tot een circulaire, regeneratieve voedselketen die gezond en economisch sterk is. Een concreet resultaat is het convenant Gezond Eten uit de Omgeving, ondertekend door meer dan dertig partners als UMCG en de Hanze. Zo bouwt Fascinating samen met ondernemers, kennisinstellingen en talent aan de voedselketen van morgen.

Wortels
Wortels Foto: Julia Odenkirchen

Ondernemen in de voedseltransitie

Van biologische boerderij tot een voedselbos: deze voorbeelden laten zien dat duurzaam voedsel en een gezond bedrijf elkaar versterken.

Land­goud

Landgoud in Kloosterburen is een boerderij aan de Groninger waddenkust. Ze hebben 50 hectare akkerbouwgrond. Sinds 2002 zijn ze overgestapt op de biologische teelt waardoor bedrijfsvergroting in oppervlakte minder noodzakelijk is geworden. Ze verbouwen spelt, mosterd, hop, baktarwe en witte aalbessen.

Oogst­wold

Oogstwold is een voedselbos in Oostwold. Hun missie is om duurzaamheid, gastronomie, educatie en recreatie samen te brengen. Ze organiseren regelmatig rondleidingen en workshops in combinatie met een lunch of diner. Je kunt er ook overnachten in een vakantiewoning. In 2027 willen ze er ook een restaurant openen.

Lees hoe het is om bij aardappelzetmeelconcern Royal Avebe te werken

Story

In Groningen vindt Mel Tüzün bij Avebe een uitlaatklep voor haar ambitie, maar ook rust

Van miljoenenstad Istanbul naar de stad Groningen. Dat is een aardige overgang. Meleknur (Mel) Tüzün (37) ruilde haar geboorteplaats in om dichterbij het aardappelzetmeelconcern Royal Avebe te gaan wonen. En dat bevalt haar uitstekend: “Het is een geweldige stad om te wonen.”

Lees meer
Mel in een gele stoel